Türk milleti için "çay" denilince akan sular durur. Kahvaltıda, akşam yemeğinden sonra, ikindi vaktinde, vapurda, işte, kafede, dost sohbetlerinde... Yani kısacası çay hayatımızın hemen hemen her anında kendine yer edinir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye, kişi başına yıllık ortalama 3 kilogramın üzerinde çay tüketimiyle dünyada birinci sıradadır. Kendine has aroması ve demlenme tarzı ile dünyada da oldukça popüler hale gelmiştir. İnce belli bardakta sunulan tavşan kanı bir Türk çayı en iyi çay olarak kabul edilir.
Ülkemizde ilk çay yetiştirme girişimi Osmanlı İmparatorluğu dönemine dayanır. Sultan II. Abdülhamid tarafından Uzak Doğu'dan getirilen çay tohumu ve fidanları öncelikle Bursa'da uygun alanlara ekilmiştir. Ancak bölgenin iklimi ve toprak tipi çay bitkisinin gelişimi için uygun görülmemiş ve ilk girişim başarısız olmuştur.
1918 yılında ve I. Dünya Savaşı'nın ardından Doğu Karadeniz Bölgesi'nin çay üretimine uygun olup olmadığı ile ilgili bir takım çalışmalar yapılmıştır. 1923 yılında Ziraat Genel Müdürü Zihni Derin tarafından Rize'de gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda ilk çay fidanlığı kurulmuştur. İlk çay hasadı 1938'de yapılmış, ilk çay fabrikası ise 1947'de kurulmuştur. 1965 yılı itibari ile de Türkiye kendi çay ihtiyacını karşılar, yurt dışına da ihracat yapar hale gelmiştir. Günümüzde 60 ülkeye çay ihracatı yapan Türkiye'de birbirinden lezzetli ve aromalı çaylar üretilir.
Türk Çayının Özellikleri Nelerdir?
Kendine has hazırlanma tarzı ile Türk çayı, dünyanın diğer kültürlerine ait çaylardan daha farklıdır. Gerek pişirilirken izlenen yol, gerek sunum biçimi Türk çayının farkını ortaya koyar. Türk çayı yine Türklere has olan çaydanlık ile hazırlanır. İki parçadan oluşan Türk çaydanlığının; alüminyum, çelik, emaye, porselen, cam, bakır gibi malzemelerden üretilmiş olanları mevcuttur. İki parçadan oluşan çaydanlığın alt kısmı geniş, demliği ise nispeten daha ufaktır. Günümüzde Türk çayı hazırlamak için üretilmiş olan elektrikli çay makineleri de mevcuttur. Elektrikli çay makineleri hızlı, pratik şekilde lezzetli çaylar elde etmenizi sağlar.
Ülkemizde çay üretiminin %68'i Rize'de yapılır. Ancak Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Trabzon, Ordu, Artvin ve Giresun da çay üretiminin gerçekleştiği bölgeler arasında yer alır. Rize'nin nemli iklimi, bol yağışı ve ılıman sıcaklıkları çay bitkisi için ideal koşullar sağlar.
Çay bitkisi Camellia sinensis familyasına aittir. İlkbahar ve yaz döneminde hasat zamanı geldiğinde çay yaprakları büyük bir titizlikle elle toplanır. Bitkinin körpe olan tomurcuk ve yaprakları toplandıktan sonra üretim aşamasına geçilir. Çay bitkisi toplandıktan sonra tazeliğini kaybetmemesi adına hızlıca işlenmek için tesise götürülür.
Siyah Çayın Kimyasal Dönüşümü
Üretim aşamasında takip edilecek adımlar oldukça önemlidir. İlk olarak kıvırma işlemi yapılarak çay yapraklarının daha küçük parçalara ayrılması sağlanır. Ardından çay yaprakları uygun sıcaklıkta tutularak oksidasyon reaksiyonunun oluşması sağlanır.
Bilimsel araştırmalara göre bu aşamada çay yapraklarındaki polifenol oksidaz (PPO) enzimi, kateşinleri theaflavin ve thearubigin gibi kompleks bileşiklere dönüştürür. Yeşil çayda bulunan dört ana kateşin (EGCG, EGC, ECG, EC), fermentasyon sürecinde enzimatik oksidasyon geçirerek siyah çayın karakteristik rengini, aromasını ve tadını oluşturur. Yeşil olan yapraklar kırmızıya döner ve çayın hissedilen koku ve aroması oluşmaya başlar.
Oksidasyon reaksiyonunun sona erdirilmesiyle birlikte kurutma işlemine geçilir. Yapraklar fırınlanır ve içeriğinde yer alan nemin %3-4 oranında seyretmesi sağlanır. Bu aşamada çay koku, tat ve görünüm itibari ile son halini alarak ambalajlanmaya hazır hale gelir.
| Üretim Aşaması | Süre | Kimyasal Değişim |
|---|---|---|
| Kıvırma | 15-20 dakika | Hücre duvarlarının parçalanması |
| Oksidasyon (Fermentasyon) | 60-90 dakika | Kateşinler → Theaflavinler (renk ve lezzet) |
| Kurutma | 20 dakika | Nem %3-4'e düşer, enzim aktivitesi durur |
En İyi Çay Tavsiyeleri
Champion Pekoe 1000 gr
Artıları
- Mağaza ilanlarının tamamı Seylan (Ceylon) çayı diyor, Pekoe iri yaprak kademesini belirtiyor.
- 1 kilogramlık dökme paket dört büyük mağazada satışta.
Eksileri
- Teknik özellik kaydı yok, harman ve rakım bilgisi doğrulanamıyor.
Howdah Çay
Artıları
- Sri Lanka menşeli Seylan çayı; mağaza ilanları OPA yaprak kademesini ve 250, 500, 1000 gramlık ambalajları belirtiyor.
- Altı ayrı mağazada satışta.
Eksileri
- Kayıtlı fiyat yok, fiyat karşılaştırması yapılamıyor. teknik özellik kaydı da bulunmuyor.
Howdah markasının Pure Ceylon çayı Sri Lanka’nın Güney’inde yetiştirilen yeşil çay yapraklarından üretilir.Parlak, berrak demi ile, kendine has enfes aroması ile Howdah çay lezzetli bir içim sunar. İçenlerin tamamen doğal bir çay yaprağı tadı aldığı bu çay hafif buruk bir lezzete sahiptir. Kullananlar bu çayı kalite olarak çok üst seviyede görüyor ve çok az miktar kullanmak bile yeterli olduğundan uzun süre gidiyor. Fiyatı çok yüksek olsa da az miktarı bile çok etkili olduğu için bu fiyata değdiğini düşündük.
Lipton Earl Grey Dökme Bergamot Aromalı Siyah Çay Özel Seri
Artıları
- 500 gramlık kağıt pakette dökme Earl Grey.
- Kayıtta seri adı Earl Grey, aroma alanı bergamot, kullanım yeri demlik; bergamotlu harman arayan için net bir tercih.
Eksileri
- Bergamot bir katkı, sade siyah çay değil.
- Kayıt menşei Türkiye derken bir mağaza ilanı aynı seriyi Sri Lanka menşeli tanıtıyor; harmanın kaynağı kesinleşmiyor.
Lipton Earl Grey Dökme Bergamot Aromalı Siyah Çay ile istediğiniz zaman lezzetli bir içim elde edebilirsiniz. İngilizlerin beş çayının klasiği olan Earl Grey lezzetini damaklarında hissetmek isteyenler için üretilmiş olan bu çayın az miktarı bile yeterlidir. Aromatik çay sevenler için ideal olan Lipton Earl Grey Dökme Bergamot Aromalı Siyah Çay Doğu Karadeniz’in lezzetli yapraklarından elde edilir. Sonrasında eklenen bergamot aroması ise çayın lezzetini zirveye taşır. Kullanan kişilerin beğenerek içtiği bu çay yoğun bir bergamot aromasına sahip. Bergamot aromalı çayı sade şekilde tüketmek isteyenler olduğu gibi normal çay ile harmanlayarak tüketenler de var. Lezzeti, kalitesi ile oldukça beğenilen bir seçenek olan Lipton Earl Grey Dökme Bergamot Aromalı Siyah Çay performansına göre normal fiyata sahip.
Lipton Extra Dem Dökme Siyah Çay Özel Seri
Artıları
- Aroma alanı boş, bergamot katkısı olmayan sade bir siyah çay.
- Kayıtta kullanım tipi dökme, kullanım yeri demlik, menşe Türkiye; 500 gramlık kağıt paket.
Eksileri
- Harmanda ithal yaprak olup olmadığı kayıttan anlaşılmıyor, menşe alanı yalnızca Türkiye diyor.
- Yaprak boyu sınıfı kayıtlı değil, organik sertifikası yok.
İskoçya merkezli olan Lipton markasının geleneksel lezzet sunan ürünü Lipton Extra Dem Dökme Siyah Çay Özel Seri lezzetli bir içim sunar. Kırmızı bir pakette satışa sunulan bu çay bardakta da tavşan kanı bir çay deneyimi yaşamanızı sağlar. Karadeniz’in lezzetli çay yaprakları ve dünyanın farklı çay bitkileri ile harmanlanarak elde edilmiş olan bu özel seri ile kıpkırmızı bir çay deneyimi yaşanabilir. Ortalamanın biraz üzerinde fiyata sahip olan Lipton Extra Dem Dökme Siyah Çay Özel Seri ile berrak görünen çaylar elde edebilirsiniz. Az miktarı ile bile kırmızı görünümlü çay yapılabildiği için Lipton Extra Dem Dökme Siyah Çay Özel Seri uzun süre gider, ekonomik kullanım sunar. Demli çay sevenlerin mutlaka denemesini önerdiğimiz bu ürün kalitesi ve şık paketiyle satışa sunuluyor.
Çaykur Çay
Artıları
- Demliğe atılan büyük boy poşetlerden 40 adet, 200 gramlık karton kutuda.
- Tartıyla uğraşmadan sabit yoğunlukta dem veriyor. kayıtta menşe Türkiye, kullanım yeri demlik.
Eksileri
- Adındaki tomurcuklu hasat kademesi kayıtta geçmiyor, Tür/Seri alanı Altınbaş diyor.
- Aroma bergamot, yani sade çay değil.
- Poşet formunda dem yoğunluğu ayarlanamıyor.
Beta Yüksek Tepeler Türk Çayı
Artıları
- Aroma alanı boş, katkısız sade siyah çay.
- Kayıtta kullanım tipi dökme, kullanım yeri demlik, menşe Türkiye; 500 gramlık kağıt paket.
Eksileri
- Yüksek Tepeler bir rakım ölçüsü değil, seri adı; hasat rakımı kayıtlı değil.
- Taze mağaza ilanları 1 kg ve üzeri paketler, 500 gramın güncel fiyatı doğrulanamıyor.
Ofçay Tiryakisine Dökme Siyah Çay
Artıları
- Aroma alanı boş, sade bir siyah çay.
- Kayıtta kullanım tipi dökme, kullanım yeri demlik, menşe Türkiye; 500 gramlık kağıt paket.
Eksileri
- Yumuşak içim iddiasının kayıtta karşılığı yok; harman bileşimi ve yaprak boyu sınıfı kayıtlı değil.
- Taze mağaza ilanlarının tamamı 1 kg ve çoklu paket.
Ofçay Tiryakisine Dökme Siyah çay markanın en çok tercih edilen ürünlerinden biridir. Çayı demli, lezzetli ve berrak görünümlü tercih edenler için ideal olan bu çay kullananlar tarafından beğeniliyor. Yumuşak içimli bir çay olan Ofçay Tiryakisine Dökme Siyah Çay kırmızı paketinde satışa sunulur ve fiyatı da normaldir.
Tirebolu 42 Çay
Artıları
- Kayıtta kullanım tipi dökme, kullanım yeri demlik, menşe Türkiye; 200 gramlık kağıt paket.
- Tirebolu adı Giresun'un çay üreten ilçesinden geliyor.
Eksileri
- Mağaza ilanları iki ayrı ürünü karıştırıyor: Tirebolu 42 markası ile Çaykur'un 42 No'lu Tirebolu çayı aynı fiyat tablosuna düşüyor.
- Organik sertifikası yok.
Karali Tomurcuk Dökme Çay
Artıları
- Bergamot aromalı dökme siyah çay, 1000 gramlık tek pakette satılıyor; tomurcuk, hasadın üst filizini anlatan bir kademe adı.
- Dört büyük mağazada ilanı var.
Eksileri
- Bergamot sonradan eklenen bir aroma, sade çay arayana uygun değil.
- Teknik özellik kaydı yok.
Ahmad Tea English Breakfast Demlik Poşet Çay
Artıları
- Sri Lanka menşeli English Breakfast harmanı. kayıt 100 demlik poşet ve 320 gram diyor, tartmadan demlemeye uygun.
Eksileri
- Poşet formu demleme oranını değiştirmeye izin vermiyor.
- Organik sertifikası yok.
- Aynı adla dökme sürümler de satılıyor.
Ahmad Tea'nin English Breakfast Demlik Poşet Çayı, çay severlerin günlük rutinlerine kolaylık ve lezzet katma konusunda yüksek beğeni topluyor. Özellikle yoğun dem ve eşsiz lezzetiyle bilinen bu çay, dünya çapında seçkin çay bahçelerinden gelen taze yapraklardan üretiliyor. İngiliz Kahvaltı Çayı, sabah ritüellerinin ayrılmaz bir parçası olarak, yumuşak içimiyle kahvaltı keyfini taçlandırıyor. Pratik kullanımı sayesinde demlik poşet formu, çay severlerin zaman kazanmasını ve her an lezzetli bir çay deneyimini yaşamasını sağlıyor. Çayın kısa sürede hazır olması, özellikle yoğun tempo içinde hızlı ve pratik bir çözüm arayanlar için ideal.
Geleneksel Türk çayını çok sevmeyen ve farklı bir deneyim yaşamak isteyenler için önerebilirim özellikle. Ancak, her damak zevkine hitap etmeyebileceği de belirtmek lazım. Yine de, Ahmad Tea'nin bu çayı, genel olarak, günlük kahvaltılar için lezzetli ve pratik bir seçenek.Mahmood Tea Ceylon Black Tea
Artıları
- Kayıtta menşe Sri Lanka, seri adı Pekoe: yaprak boyuna göre iri ve bütün yaprak sınıfı.
- 400 gramlık karton kutuda ithal dökme çay; Seylan çayı arayan için menşe kayıtla doğrulanıyor.
Eksileri
- Türk çayı değil, kayıt menşeyi Sri Lanka veriyor.
- Yaprak sınıfı dışında işleme bilgisi ve organik sertifikası yok.
Doğuş Çay
Artıları
- Kayıtta kullanım tipi dökme, kullanım yeri demlik, menşe Türkiye; 500 gramlık kağıt pakette Karadeniz serisi.
- Aroma alanı bergamot olarak geçiyor.
Eksileri
- Bazı mağaza ilanları ürünü organik diye tanıtıyor, oysa kayıtta organik sertifikası yok.
- Bergamotlu olduğu için sade çay değil.
Lazika Yayla Çaylı Siyah Çay
Artıları
- Kayıt Türkiye menşeli dökme siyah çay diyor: 400 gramlık kağıt paket, demlik kullanımı.
- Mağaza ilanları Çamlıhemşin ve mayıs ilk hasat bilgisi veriyor.
Eksileri
- Organik sertifikası yok.
- Mağazalarda 2'li, 3'lü ve 5'li set ilanları tek paket ilanına karışıyor.
Lazika Yayla Çaylı Siyah Çay Mayıs ayı hasatı yapraklardan elde edilmiştir. Hafif buruk bir içime sahip olan bu çay yoğun dem ve bardakta kırmızı renk deneyimi sunar. Ürünü deneyen kişiler çay yapraklarının doğal formunu görebiliyor. Ayrıca lezzet olarak da tamamen doğal bir çay içim deneyimi sunuyor. Lazika Yayla Çaylı Siyah Çay Kraft Ambalaj 400 gr deneyenler tarafından “çok lezzetli” şeklinde yorumlanan başarılı bir ürün, fiyatı biraz ortalamanın üzerinde.
Efor Platinum Çay
Artıları
- Türkiye menşeli dökme siyah çay, 1 kilogramlık kağıt pakette ve demlik kullanımına kayıtlı.
Eksileri
- Organik sertifikası yok, harman ve hasat kademesi kayıtta geçmiyor.
- Mağaza ilanları 2'li setten 12'li koliye uzanıyor, tek paket fiyatıyla karışabiliyor.
Efor Platinum Çay Karadeniz’in verimli topraklarında yetiştirilen kaliteli çay yapraklarından üretilmiştir. Lezzetli, demli ve hoş bir içim sunan Efor Platinum Çay deneyenler tarafından da beğenilen ve sürekli kullanılan bir ürün.
Ahmad Tea Aromatic Earl Grey Dökme Çay
Artıları
- Bergamot aromalı Earl Grey harmanı, dökme formda satılıyor
- 400, 450 ve 500 gramlık ambalajları Trendyol, Hepsiburada, N11 ve Amazon ilanlarında yer alıyor.
Eksileri
- Teknik özellik kaydı yok, menşe doğrulanamıyor.
- Aynı adla poşet ilanları da geçiyor.
Çay Satın Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Piyasada o kadar çok çay markası varken tercih yapmakta zorlanıyor olabilirsiniz. Bazıları yumuşak içim, bazıları sert sever. Kimisi demli, kimisi ise demsiz... İşte en doğru çayı seçebilmeniz adına size yardımcı olacağını düşündüğümüz bazı bilgiler vermek istiyoruz.
Türü
Klasik Siyah Çay
Ülkemizde en yaygın kullanılan çay çeşididir. Yeşil ve beyaz çay üretiminde çay yaprakları kısa süre oksitlendirilirken, siyah çay bu türlere göre daha uzun süre oksitlendirilir. Araştırmalara göre theaflavinler siyah çayın buruk ve hafif acımsı tadından sorumludur ve siyah çay katı ekstraktının %3-5'ini oluşturur.
Seylan Çayı
Sri Lanka kökenli seylan çayı Türkiye'de de severek tüketiliyor; Türk çayına karıştırılarak ya da tek başına içilebiliyor. Seylan tek bir profil değil: yüksek rakımda (Nuwara Eliya, Dimbula) yetişen çaylar daha açık renkli ve yumuşak, alçak rakımda (Ruhuna) yetişenler ise daha koyu, sert ve buruk oluyor. Bu sayfadaki seylan ürünlerinin çoğu alçak rakım profilinde, yani keskin içimli. Seylan çayının yaprakları, normal çaya göre daha iri ve kırmızımsı olur. Tadı yumuşak, kıvamlıdır. Tadının yumuşak olması şekersiz de tüketilebilmesini sağlar.
Tomurcuk Çay
Tomurcuk çayı, çay bitkisinin henüz açmamış en üst filizinin toplanmasıyla elde edilen bir HASAT kademesidir; ülkemizde çay tiryakileri tarafından normal çaya karıştırılarak da tüketilir. Tomurcuk olması tek başına aroma katkısı içerdiği anlamına gelmez. Earl Grey ise ayrı bir tanımdır: hasat kademesinden bağımsız olarak siyah çaya bergamot aroması eklenmesiyle yapılır ve İngilizlerin beş çayının klasiğidir. Bu sayfada bergamotlu ürünler kayıtlarında "Aroma: Bergamot" olarak işaretli; tomurcuk kademesiyle karıştırmamak gerekiyor.
Ne Kadar Az Toz, O Kadar Lezzetli Çay Demektir!
Üretim aşamasında iyi bir şekilde tozdan arındırılmış çay size daha berrak ve demli bir içim sunacaktır. Eğer satın alacağınız çayın toz oranı fazlaysa hazırladığınız çaylar bulanık ve az lezzetli olabilir. Yüksek oranda tozdan arındırılmış çaylar daha kısa sürede demlenir ve daha lezzetlidir.
Çayın Rengi Önemli
Kaliteli bir çay için çay yapraklarının renginin parlak siyah olduğundan emin olun. Griye çalan açık siyah yapraklı bir çay istediğiniz lezzeti ve kaliteyi sunmayacaktır. Renk, oksidasyonun düzgün tamamlandığının göstergesidir.
Çayınız Nereden Geliyor?
Çayınızın hangi iklim ve topraklardan geldiği içim keyfinizi doğrudan etkiler. Eğer keskin ve demli bir çay için hem Rize hem de alçak rakım seylanı uygun; daha açık renkli ve yumuşak bir fincan arayanların ise yüksek rakım seylanına ya da harmanın rakım bilgisi verilen ürünlere bakması gerekiyor. Rakım bilgisi çoğu pakette yazmıyor, bu durumda ürünün kendi tadım tarifine bakmak tek yol.
İlk Kez Deniyorsanız Az Miktarda Alın
Daha önce hiç denemediğiniz bir çaya şans vermek istiyorsanız az miktarda alarak deneme yapabilirsiniz. Hoşunuza giderse bir dahaki sefere daha fazla alarak lezzetli çayınızın tadını çıkartabilirsiniz.
Lezzetli Bir Çay Demlemek İçin Püf Noktalar
Çay demlemek her ne kadar basit bir işlem gibi görülse de tam kıvamında, lezzetli bir içim için bazı püf noktalara dikkat etmek gereklidir. Gelişigüzel hazırlanan bir çay size keyifli bir içim yaşatmaz ya da çiğ tat almanıza neden olur.
1. Malzemeleri Hazırlama
- Porselen ya da cam demlik tercih edin. Metal demlikler yerine porselen veya cam demlikler, çayın lezzetini daha iyi korur.
- Temiz ve klorsuz su kullanın. Çayın lezzeti için suyun kalitesi önemlidir.
2. Su Isıtma
- Alt çaydanlığa su doldurun.
- Su kaynamaya bırakın.
3. Su Sıcaklığını Ayarlama
- Kaynayan suyun çay demlemek için uygun sıcaklığa gelmesi için bir süre bekleyin (85-95°C arası ideal).
- Fokurdamaya başlayan su doğrudan çayın üzerine dökülmez. Sıcaklık uygun hale gelene kadar bekleyin.
4. Çayı Demlemek
- Demliğin içine çayı koyun. Yaklaşık olarak kişi başına 1 tatlı kaşığı çay kullanabilirsiniz.
- Uygun sıcaklıktaki suyu yavaşça çayın üzerine dökün.
- Demliğin kapağını kapatın.
5. Demleme Süresi
- Çaydanlığı ocak üzerine alın ve demliği çaydanlığın üstüne yerleştirin.
- Ocağı kısık ateşe alın ve çayın demlenmesi için 15-20 dakika bekleyin.
- Çok uzun bir demleme süresi çayın acılaşmasına neden olacaktır, bu yüzden süreye dikkat edin.
6. Çayı Servis Etme
- Demlenen çayın sunumu önemlidir. Eğer demliğin ağzında süzgeç varsa, ekstra bir süzgeç kullanmanıza gerek yoktur.
- Bardaklara çay dökerken çayın dem miktarına dikkat edin. Yaklaşık olarak bardağın üçte birini çayla doldurun, geri kalanını su ile tamamlayın.
7. Çayın Keyfini Çıkarma
- Çayınızı yavaş yavaş için ve tadını çıkarın.
- Çaydanlıkta kalan su azaldıkça, üzerine eklemeler yaparak çay içmeye devam edebilirsiniz.
Çay Hangi Koşullarda Muhafaza Edilmeli?
Her zaman taze çay içmek istiyorsanız çok fazla miktarda ürün almamaya dikkat etmelisiniz. Ufak paketler tercih etmek, bittikçe yeni çay almak en mantıklı olanıdır.
Çayın nemden uzak tutulması gereklidir. Bu nedenle de kuru, karanlık ve serin ortamlarda saklanması doğru bir davranış olacaktır. Çay ışık alan bir yerde tutulursa lezzetinde metalik bir tat meydana gelebilir. Çayın hava ile temasına engel olunmalı, ağzı sıkıca kapatılmalıdır. Çayınızı cam kavanozlarda saklayarak sağlıkla tüketebilirsiniz.
Çayın ısıdan uzak tutulması da oksidasyonun önlenmesi adına önemli bir detaydır. Çay yapısı itibari ile kokuları içine hapsetme özelliğine sahiptir. Bu nedenle yoğun koku bulunan bir ortamda tutulursa aynı koku çay yapraklarına siner ve lezzetinde bozulmalar meydana gelir.
| Saklama Koşulu | İdeal Değer | Neden Önemli? |
|---|---|---|
| Sıcaklık | 15-20°C | Yüksek sıcaklık oksidasyonu hızlandırır |
| Nem | %60'ın altı | Fazla nem küflenmeye neden olur |
| Işık | Karanlık ortam | UV ışınları aromaları bozar |
| Hava | Hava geçirmez kap | Oksijen teması kaliteyi düşürür |
